Parkinson kasalligining sabablari nima? Agar bosh miyada o‘zgarish topilmagan bo‘lsa, nega kasallik rivojlanadi?

Parkinson kasalligining sabablari uzoq yillar davomida olimlar uchun jumboq bo‘lib kelgan. XIX asr oxiridan boshlab, jumladan Jean-Martin Charcot davridan (1880-yillar) boshlab Parkinson kasalligidan vafot etgan bemorlarning bosh miyasi tekshirilgan, biroq uzoq vaqt davomida aniq patologik o‘zgarishlar topilmagan. Shu sabab “nevrologik belgilar bor, lekin miya sog‘lom — bu qanday bo‘lishi mumkin?” degan savolga javob topilmagan.
Vaziyat 1918-yilda Yevropada epidemik ensefalit (bosh miyaning og‘ir yallig‘lanishi) tarqalganidan keyin oydinlasha boshlaydi. Venger olimi Constantin von Economo ensefalitning surunkali bosqichida Parkinson kasalligiga o‘xshash belgilar paydo bo‘lishini kuzatadi. Ensefalitdan vafot etgan bemorlarning bosh miyasi tekshirilganda, miyaning chuqur qismlarida aniq patologik o‘zgarishlar aniqlanadi.
Shundan so‘ng Parkinson kasalligiga o‘xshash kechadigan holatlar parkinsonizm deb ataladigan bo‘ldi. Keyingi patomorfologik tekshiruvlar shuni ko‘rsatdiki, parkinsonizmda bosh miyaning quyi qismida joylashgan “qora modda” hujayralari asta-sekin yemiriladi (atrofiya). Aynan shu hujayralarning zararlanishi natijasida titroq, mushak qotishi va harakat sekinlashuvi paydo bo‘ladi.
Demak, Parkinson kasalligi bosh miyada dastlab ko‘zga tashlanmaydigan, ammo vaqt o‘tishi bilan chuqur nerv tuzilmalarini zararlovchi kasallik bo‘lib, uning rivojlanishi murakkab mexanizmlar bilan bog‘liq. Belgilar paydo bo‘lsa, nevropatologga murojaat qilish va erta nazorat juda muhim.

Bemorni to‘liq tiklashga qaratilgan muhit – Hilol Med’da.

Joyingizni band qilish uchun xoziroq ro’yxatdan o’ting. Ro’yxatdan o’tish